SEO · 8 dk okuma · Güncellendi:
llms.txt nedir? Yapay zekâ SEO'su (GEO) ve ChatGPT'de görünmek için rehber
Müşterileriniz artık soruyu yalnız Google'a değil, yapay zekâ asistanlarına da soruyor. llms.txt bu yeni tabloda küçük ama kolay bir adımdır; asıl iş yine içeriğinizdedir.
Kısaca
- llms.txt, sitenin kökünde duran ve yapay zekâ araçlarına sitenin özetini ve önemli sayfalarını Markdown biçiminde anlatan düz metin bir dosyadır.
- llms.txt 2024'te önerilmiş bir uygulamadır; resmi bir standart değildir ve Google yapay zekâ özelliklerinde görünmek için ek bir dosya gerekmediğini söyler.
- GEO (üretken motor optimizasyonu), sitenin yapay zekâ cevaplarında kaynak olarak kullanılması için yapılan çalışmadır ve temeli iyi SEO'dur.
- ChatGPT, Claude ve Perplexity gibi araçların arama botlarını robots.txt ile engellemek, içeriğinizin o cevaplarda kaynak olmasını engeller.
- Heyşirket siteleri llms.txt dosyasını kendiliğinden üretir; Profesyonel paketteki yapay zekâ görünürlüğü ekranı bot taramalarını, yapay zekâ kaynaklı ziyaretleri ve hazırlık puanını gösterir.
“Hangi muhasebe programı küçük işletmeye uygun?” Bu soruyu bugün birçok kişi Google yerine bir yapay zekâ asistanına soruyor. Asistan da cevabı internetteki sayfalardan derliyor. Sizin sayfanız o kaynaklar arasında mı?
Bu yazıda llms.txt nedir, ne işe yarar ve nasıl hazırlanır sorularını cevaplıyoruz. Sonra daha büyük resme geçiyoruz: GEO yani yapay zekâ SEO'su nedir, ChatGPT'de ve benzeri araçlarda görünmek için robots.txt, yapılandırılmış veri ve içerikte neler yapılmalı. Abartıya kapılmadan, neyin kanıtlandığını ve neyin henüz öneri olduğunu ayırarak anlatıyoruz.
Bölüm 1 · Tanım llms.txt nedir?
llms.txt, sitenizin kök dizininde, yani ornekfirma.com/llms.txt adresinde duran düz metin bir dosyadır. Büyük dil modellerine (LLM) ve onları kullanan yapay zekâ araçlarına sitenizin ne olduğunu, kime hizmet verdiğini ve en önemli sayfalarının hangileri olduğunu kısa ve temiz bir biçimde anlatır.
Fikir 2024'te llmstxt.org adresinde bir öneri olarak yayımlandı. Mantığı şudur: bir web sayfasında menüler, reklamlar, çerez pencereleri ve kod vardır. Yapay zekâ aracı için asıl bilgiyi ayıklamak zordur. llms.txt ise sitenin özetini gürültüsüz verir.
Bölüm 2 · Biçim llms.txt dosyası neye benzer? Örnek
Dosya Markdown biçiminde yazılır. Önerilen yapı dört parçadan oluşur: en üstte site adının olduğu tek bir başlık, altında “>” ile başlayan kısa bir özet, sonra “##” ile açılan bölümler ve her bölümde açıklamalı sayfa bağlantıları.
| Satır | Örnek | Ne işe yarar? |
|---|---|---|
| # Başlık | # Örnek Fizyoterapi | Sitenin ya da işletmenin adı |
| > Özet | > İzmir Konak'ta fizyoterapi ve egzersiz programları sunan merkez. | Bir iki cümlede ne yaptığınız ve nerede olduğunuz |
| ## Bölüm | ## Hizmetler | Sayfaları konuya göre gruplar |
| - ad: açıklama | - Bel ağrısı programı: seans akışı ve süresi | Önemli sayfaya bağlantı ve tek cümlelik açıklama |
Bazı siteler bunun yanında, sayfaların tam metnini tek dosyada toplayan llms-full.txt de yayımlar. Örnek olarak heysirket.com'un kendi dosyalarına bakabilirsiniz: heysirket.com/llms.txt özet ve sayfa listesini, llms-full.txt ise ayrıntılı metni verir; İngilizce sürüm /en/llms.txt adresindedir.
Kendi sitenize llms.txt hazırlamak
Özeti yazın
İşletmenizin ne yaptığını, kime hizmet verdiğini ve hangi bölgede çalıştığını iki cümleyle yazın. Pazarlama dili değil, net bilgi.
Önemli sayfaları seçin
Hizmet sayfaları, fiyat ya da paket sayfası, iletişim, sık sorulan sorular ve en faydalı rehber yazılarınız yeterlidir. Her sayfayı listelemek zorunda değilsiniz.
Her bağlantıya bir cümle ekleyin
Sayfanın neyi cevapladığını yazın. Asistan, kullanıcının sorusuna uyan sayfayı bu açıklamadan anlar.
Kök dizine koyun ve güncel tutun
Dosyayı sitenin kökünde yayınlayın. Yeni hizmet ya da önemli sayfa eklediğinizde dosyayı da güncelleyin.
Bölüm 3 · robots.txt llms.txt ile robots.txt arasındaki fark nedir?
İki dosya da sitenin kökünde durur ve adları birbirine benzer, ama işleri farklıdır. robots.txt bir izin dosyasıdır: hangi botun sitenin hangi bölümünü tarayabileceğini söyler. Arama motorları ve büyük yapay zekâ şirketlerinin botları bu dosyaya uyar. llms.txt ise bir tanıtım dosyasıdır: izin vermez ya da yasaklamaz, yalnız sitenin özetini sunar.
| robots.txt | llms.txt | |
|---|---|---|
| Görevi | Tarama izni ve yasağı | Sitenin özeti ve önemli sayfaları |
| Durumu | Yerleşik, yaygın kabul gören kural | 2024'te önerilmiş, resmî olmayan uygulama |
| Etkisi | Yanlış satır, siteyi aramalardan tamamen silebilir | Etkisi kanıtlanmamış, zararsız |
| Öncelik | Önce bu doğru olmalı | Sonra eklenebilir |
Pratikte yapay zekâ görünürlüğü için önce robots.txt'ye bakın. Tek bir “Disallow: /” satırı ya da yanlışlıkla engellenmiş bir bot, llms.txt'nin sağlayabileceği her şeyden daha büyük etki yapar. Kendi dosyanızı görmek için tarayıcıda sitenizin adresinin sonuna /robots.txt yazmanız yeterlidir.
Bölüm 4 · GEO GEO nedir? Yapay zekâ SEO'su ne demek?
GEO, İngilizce “Generative Engine Optimization”ın kısaltmasıdır; Türkçede üretken motor optimizasyonu ya da kısaca yapay zekâ SEO'su denir. Amacı, sitenizin ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity gibi araçların ve Google'ın yapay zekâ özetlerinin cevaplarında kaynak olarak kullanılmasıdır.
GEO, SEO'nun yerine geçmez. Bu araçların çoğu cevap verirken internette arama yapar ve sayfaları tarar. Taranamayan, yavaş açılan ya da soruya net cevap vermeyen bir sayfa, klasik aramada da yapay zekâ cevabında da geride kalır. SEO'nun temellerini SEO nedir yazısında anlattık.
Bölüm 5 · Uygulama ChatGPT'de ve yapay zekâ aramalarında görünmek için ne yapmalı?
Kesin bir formül yok, kimse bir asistanın sizi önereceğini garanti edemez. Ama bu araçların bir sayfayı kaynak seçme şansını artıran işler bellidir:
- Botlara kapıyı açık tutun: ChatGPT'nin arama özelliği OAI-SearchBot ve ChatGPT-User, Claude Claude-SearchBot ve Claude-User, Perplexity PerplexityBot ile sayfalara ulaşır. robots.txt dosyanız bunları engelliyorsa içeriğiniz bu cevaplarda kaynak olamaz.
- Soruya ilk cümlede cevap verin: Sayfanın başında konuyu bir iki cümleyle net tanımlayın. Asistanlar bu tür cümleleri alıntılamaya yatkındır.
- Doğrulanabilir bilgi yazın: Adres, çalışma saati, hizmet kapsamı, paket ve fiyat bilgisi açık olsun. Belirsiz pazarlama cümleleri alıntılanmaz.
- Yapılandırılmış veri kullanın: İşletme ya da yerel işletme şeması, sık sorulan sorular ve makale şeması makinelerin sayfanızı doğru anlamasını kolaylaştırır.
- Sık sorulan soruları cevaplayın: Müşterinin gerçekten sorduğu soruları başlık yapın ve kısa, tam cevaplar verin. Hangi soruların arandığını anahtar kelime araştırması ile bulabilirsiniz.
- Başlık ve açıklamayı özenle yazın: Arama sonucunda görünen başlık ve açıklama, asistanların sayfayı seçerken baktığı ilk bilgilerdendir. Ayrıntı: meta açıklama nasıl yazılır.
- Güncel kalın: Tarihi geçmiş fiyat ya da kapanmış bir şube bilgisi güveni düşürür. Önemli sayfaları düzenli gözden geçirin.
Arama botları ve eğitim botları farklıdır
Yapay zekâ botlarının hepsi aynı işi yapmaz. Bir kısmı kullanıcının sorusuna cevap ararken sayfanızı okur; bunlar görünürlük için önemlidir. Bir kısmı ise yalnız yapay zekâ modellerini eğitmek için veri toplar, örneğin GPTBot ya da Google-Extended. Eğitim botlarını engellemek bir tercih konusudur; arama botlarını engellemek ise o araçlarda görünmemek demektir.
| Bot | Sahibi | Görevi |
|---|---|---|
| Googlebot | Google arama ve yapay zekâ özetleri için tarama | |
| Bingbot | Microsoft | Bing araması için tarama |
| OAI-SearchBot, ChatGPT-User | OpenAI | ChatGPT arama ve kullanıcı isteğiyle sayfa okuma |
| Claude-SearchBot, Claude-User | Anthropic | Claude'un arama ve kullanıcı isteğiyle sayfa okuma |
| PerplexityBot | Perplexity | Perplexity arama sonuçları için tarama |
| GPTBot, Google-Extended, CCBot | OpenAI, Google, Common Crawl | Model eğitimi için veri toplama |
Bölüm 6 · Ürün Heyşirket'te llms.txt ve yapay zekâ görünürlüğü
Heyşirket siteleri llms.txt dosyasını sitenin özetinden ve sayfalarından kendiliğinden üretir; ayrıca bir şey yapmanız gerekmez. Şirket panelinde SEO ayarları ekranındaki Yapay zekâ araçları (llms.txt) bölümünden dosyaya Ek bilgi yazabilirsiniz, örneğin hizmet bölgeniz ya da çalışma şekliniz. İsterseniz llms.txt dosyasını yayınlama seçeneğiyle dosyayı kapatabilirsiniz.
Aynı ekrandaki Yapay zekâ eğitimi tercihi yalnız model eğitimi için tarayan botları etkiler; varsayılan olarak izin verilir. Arama ve yapay zekâ yanıt botları her zaman açıktır, yani bu tercihle yanlışlıkla görünmez olmazsınız.
Profesyonel paketteki SEO › Yapay zekâ görünürlüğü ekranı ise üç şey gösterir:
- Bot taramaları: Arama ve yapay zekâ botlarının sitenizi ne sıklıkla taradığı ve en çok hangi sayfaları okuduğu. Sayılar istek kayıtlarındaki kullanıcı aracısına göre çıkarılır; kendini bot gibi gösteren sahte istekler de sayılabilir.
- Yapay zekâ kaynaklı ziyaretler: ChatGPT, Perplexity, Gemini gibi araçlardan sitenize gelen ziyaretçiler. Bu veri Google Analytics bağlantısından gelir.
- Hazırlık puanı: Sitenin arama motorlarına açık olması, yapay zekâ arama botlarının engellenmemesi, kuruluş ya da yerel işletme şeması, sık sorulan sorular şeması, sayfa şemaları, site haritası ve llms.txt kontrolü. llms.txt'nin etkisi kanıtlanmadığı için puandaki ağırlığı düşüktür.
Paket ayrıntıları için SEO araçları ve Fiyatlar sayfalarına bakın. Panelde adım adım anlatım: Yardım › SEO ayarları.
Yapay zekâ aramalarına hazırlık listesi
- robots.txt dosyam arama yapan yapay zekâ botlarını engellemiyor.
- Sitemin kökünde güncel bir llms.txt var.
- Her hizmet sayfası ilk cümlede ne sunduğunu net söylüyor.
- Adres, saat, telefon ve hizmet bölgesi sitede açık yazılı.
- Sık sorulan sorular kendi sayfamda kısa ve tam cevaplarla duruyor.
- İşletme ve sık sorulan sorular şeması sitede var.
- Fiyat ve paket bilgilerim güncel.
llms.txt nedir?
llms.txt, sitenin kök dizininde duran ve yapay zekâ araçlarına sitenin özetini ve önemli sayfalarını Markdown biçiminde anlatan düz metin bir dosyadır. 2024'te önerilmiştir ve resmi bir web standardı değildir.
llms.txt SEO'ya etki eder mi?
Google, arama ve yapay zekâ özelliklerinde görünmek için ek bir dosya gerekmediğini söyler. llms.txt'nin yapay zekâ cevaplarında alıntılanmaya etkisi kanıtlanmamıştır; hazırlaması kolay ve zararsız olduğu için yine de eklenebilir.
GEO nedir?
GEO, üretken motor optimizasyonu demektir. Sitenin ChatGPT, Gemini, Perplexity gibi yapay zekâ araçlarının ve Google'ın yapay zekâ özetlerinin cevaplarında kaynak olarak kullanılması için yapılan çalışmadır; temeli iyi SEO'dur.
ChatGPT'de nasıl görünürüm?
Kimse garanti veremez, ama robots.txt ile OAI-SearchBot ve ChatGPT-User botlarını engellememek, soruları net cevaplayan sayfalar yazmak, doğrulanabilir bilgi vermek ve yapılandırılmış veri kullanmak kaynak seçilme şansınızı artırır.
Yapay zekâ botlarını engellemeli miyim?
Arama yapan botları engellerseniz içeriğiniz o araçların cevaplarında kaynak olamaz. Yalnız model eğitimi için veri toplayan botları engellemek ise bir tercih konusudur ve arama görünürlüğünü doğrudan etkilemez.
Yapay zekâ görünürlüğünüze bakın Botların hangi sayfalarınızı taradığını, yapay zekâ kaynaklı ziyaretleri ve hazırlık puanınızı görün. Yapay zekâ görünürlüğünü aç
Yazar: Heyşirket Editör Ekibi