e-Belge · 8 dk okuma · Güncellendi: 2026-10-26

İrsaliye nedir, nasıl kesilir? Sevk irsaliyesi ve e-İrsaliye rehberi

Mal yola çıkarken yanında bir belge olmalı, ama bu belge fatura değil. İrsaliyenin ne olduğunu, ne zaman ve nasıl kesildiğini, e-İrsaliye'nin kimi bağladığını anlattık.

Kısaca

• Sevk irsaliyesi, malın satıcının işyerinden çıkıp alıcıya ulaşana kadar taşınmasını belgeleyen ve taşıma sırasında araçta bulunması gereken belgedir.
• İrsaliye mal sevk edilmeden önce düzenlenir; irsaliyeyle sevk edilen malın faturası teslimden itibaren en geç 7 gün içinde kesilir.
• Kural olarak fatura kesilmiş olsa bile taşınan mal için sevk irsaliyesi gerekir; ayrı irsaliye yerine iki belgeyi birleştiren irsaliyeli fatura ya da “irsaliye yerine geçer” ibareli fatura kullanılabilir.
• 2021 ve sonraki yıllarda brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzeri olan e-Fatura mükellefleri, eşiğin aşıldığı yılı izleyen yılın Temmuz ayından itibaren e-İrsaliye kullanmak zorundadır.
• Heyşirket'te sevk fişi ve gelen irsaliye kayıtları stokla bağlantılı tutulur ve tek tıkla faturaya aktarılır; e-İrsaliye'nin GİB'e elektronik iletimi henüz yoktur, yol haritasındadır.

Depodan bir koli çıkacak. Fatura henüz hazır değil, çünkü müşteri ay sonunda toplu fatura istiyor. Şoför yola çıkmadan önce soruyor: "Belgesi ne?" Bu sorunun cevabı irsaliyedir ve çoğu küçük işletme onu yalnız denetimde araç durdurulunca hatırlar.

Bu yazıda irsaliyenin ne olduğunu, fatura ile farkını, irsaliyede hangi bilgilerin bulunması gerektiğini, ne zaman ve nasıl kesildiğini anlatıyoruz. Ardından e-İrsaliye'nin kimleri bağladığına ve Heyşirket'te sevk kayıtlarının nasıl tutulduğuna geçiyoruz.

1. İrsaliye — Sevkten önce
2. Taşıma — Belge araçta
3. Teslim — Alıcı imzalar
4. Fatura — En geç 7 gün

Bölüm 1 · Tanım İrsaliye nedir?

İrsaliye, malın bir yerden başka bir yere taşınmasını belgeleyen ticari belgedir. Vergi Usul Kanunu'nda adı sevk irsaliyesidir. Satılan malın satıcının işyerinden çıkıp alıcıya ulaşmasına kadar geçen yolu kapsar ve taşıma sırasında araçta bulunur.

İrsaliye para hareketini değil, malın hareketini gösterir. Bu yüzden içinde fiyat bulunması zorunlu değildir; ne gittiği, ne kadar gittiği, kimden kime gittiği ve ne zaman yola çıktığı önemlidir.

İrsaliye yalnız satışta kesilmez. Malın el değiştirmediği ama yer değiştirdiği birçok durumda da gerekir: kendi şubeniz ya da deponuz arasında sevk, tamire ya da fasona gönderilen mal, konsinye olarak bırakılan ürün, fuara götürülen numune.

Bölüm 2 · Fark İrsaliye ile fatura arasındaki fark nedir?

En sık karıştırılan konu budur. Kısaca: fatura satışın, irsaliye taşımanın belgesidir. Bir satışta ikisi birlikte de bulunabilir, yalnız biri de.

Kural olarak fatura bulunsun ya da bulunmasın, taşınan mal sevk irsaliyesiyle belgelenir. Ayrı bir irsaliye kesmek istemiyorsanız iki yol vardır: iki belgeyi tek kâğıtta birleştiren irsaliyeli fatura ya da belge tipine “irsaliye yerine geçer” ibaresi işlenmiş fatura. İkinci yolda bile taşıma sırasında belgenin çıktısının araçta bulunması gerekir. Hangisinin size uygun olduğunu mali müşavirinizle belirleyin.

Bölüm 3 · İçerik Sevk irsaliyesinde hangi bilgiler bulunmalı?

Sevk irsaliyesinin geçerli olması için belirli bilgileri taşıması gerekir. Kâğıt irsaliye kullanıyorsanız belge, Maliye Bakanlığı ile anlaşmalı bir matbaada bastırılmış, seri ve sıra numaralı olmalıdır.

Sevk irsaliyesinde bulunması gereken bilgiler

• Düzenleme tarihi, seri ve sıra numarası
• Satıcının adı soyadı ya da unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası
• Alıcının adı soyadı ya da unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası
• Malın cinsi ve miktarı
• Malın fiili sevk tarihi
• Taşıyan aracın plakası ve sürücü bilgisi (pratikte istenir ve denetimde kolaylık sağlar)

İrsaliyesiz taşımanın sonucu ne olur?

Yolda yapılan denetimde araçta irsaliye bulunmaması ya da hiç düzenlenmemiş olması, Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesine göre özel usulsüzlük cezası doğurur. Ceza belgede yazması gereken tutara göre hesaplanır ve her yıl yeniden belirlenen alt sınırları vardır. Bu yüzden "kısa mesafe", "tanıdık müşteri" ya da "faturası sonra gelecek" gibi gerekçeler irsaliyeyi gereksiz kılmaz.

Ceza tek sorun da değildir. İrsaliyesiz sevk edilen malın stoktan ne zaman çıktığı belirsiz kalır, sayımda fark çıkar ve 7 günlük fatura süresinin ne zaman başladığı tartışmalı hale gelir. Küçük bir alışkanlık, büyük bir kayıt sorununu önler.

Bölüm 4 · Uygulama İrsaliye nasıl kesilir?

İrsaliyeyi kural olarak malı taşıyan ya da taşıttıran taraf düzenler. Malı siz gönderiyorsanız irsaliyeyi siz kesersiniz; alıcı malı sizin deponuzdan kendi aracıyla alıyorsa irsaliyeyi alıcının düzenlemesi gerekir. Adımlar kâğıt ya da elektronik belgede aynıdır.

Sevk irsaliyesi kesmenin adımları

1. Alıcı bilgilerini kontrol edin

   Unvan, adres, vergi dairesi ve vergi numarası doğru olmalı. Teslim adresi fatura adresinden farklıysa teslim adresini yazın.

2. Malı ve miktarı yazın

   Her kalemin cinsini ve miktarını birimiyle yazın. Fiyat yazmak zorunlu değildir ama ileride faturaya geçişi kolaylaştırır.

3. Sevk tarihini ve taşıma bilgisini girin

   Malın fiilen yola çıktığı tarihi, aracın plakasını ve sürücünün adını yazın. Kargoyla gönderiyorsanız kargo firmasının adını belirtin.

4. Belgeyi mal yola çıkmadan önce düzenleyin

   İrsaliye taşımadan önce hazırlanır. Kâğıt irsaliyenin bir nüshası araçta malın yanında durur, bir nüshası sizde kalır.

5. Teslimde imza alın

   Alıcı malı teslim alırken irsaliyeyi imzalar. Eksik ya da hasarlı mal varsa bu not irsaliyeye düşülür.

6. 7 gün içinde faturalayın

   Teslimden itibaren en geç 7 gün içinde faturayı kesin ve faturada ilgili irsaliyenin numarasını belirtin.

Bölüm 5 · e-İrsaliye e-İrsaliye nedir, kimler için zorunlu?

e-İrsaliye, kâğıt sevk irsaliyesiyle aynı hukuki niteliği taşıyan elektronik belgedir. Mal sevk edilmeden önce elektronik ortamda düzenlenir ve GİB sistemi üzerinden alıcıya iletilir. e-İrsaliye kullanabilmek için e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmak gerekir.

Rakamlar örnektir. Eşik brüt satış hasılatına göre hesaplanır; giderler düşülmez.

e-İrsaliye'ye geçen bir işletme, kapsamındaki sevkler için kâğıt irsaliye düzenleyemez. Bütün e-Belgelerin birbirine göre takvimini e-Defter ve e-Dönüşüm yazısında, e-Fatura ile e-Arşiv ayrımını da e-Fatura ile e-Arşiv farkı yazısında anlattık.

Bölüm 6 · Ürün Heyşirket'te sevk ve irsaliye kaydı nasıl tutulur?

Heyşirket'te ön muhasebe şirket panelinizin bir modülüdür ve sevkler stokla bağlantılı tutulur. Giden mal için sevk fişi, tedarikçiden gelen mal için gelen irsaliye kaydı vardır. İkisi de iki aşamalıdır: taslak stoğu değiştirmez, onay verince stok hareketi oluşur.

• Sevk fişi: Müşteri, çıkış deposu, irsaliye tarihi, taşıma yöntemi (Kendi aracımız, Nakliyeci, Kargo), sürücü adı, sürücü VKN/TCKN, plaka ve dorse plakası girilir.
• Sevk et: Mal yola çıkarken verilen onaydır; çıkış deposundan stok düşer ve fiş değiştirilemez hale gelir.
• Faturaya aktarma: Sevk edilmiş fişten tek tıkla fatura taslağı oluşur; müşteri, kalemler, fiyatlar ve depo dolu gelir, not alanına fiş numarası eklenir.
• Gelen irsaliye: Tedarikçiden gelen mal taslak olarak girilir, sayıldıktan sonra Teslim al ile hedef depoya stok girişi yapılır.

Ekran ekran anlatım için irsaliye nasıl düzenlenir ve gelen irsaliyeler rehberlerine bakın. Stok tarafının genel düzeni stok yönetimi temelleri yazısında. Özelliğin özeti sevk fişi ve irsaliye sayfasında.

Sevklerinizi stokla birlikte kaydedin Yarın çıkacak malı bugün taslak olarak girin, yüklerken onaylayın ve sevk edileni tek tıkla faturaya taşıyın. Sevk fişlerini aç

Yazar: Heyşirket Editör Ekibi