Personel · 12 dk okuma · Güncellendi: 2026-10-12

Personel maliyeti hesaplama 2026: brüt, net ve işverenin gerçekten ödediği tutar

Bir çalışana "ayda 47 bin net" dediğinizde şirketten çıkan para 70 bini geçer. Aradaki farkı kalem kalem açıyor, yıllık gerçek maliyeti TL ile hesaplıyoruz.

Kısaca

• 2026'da brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret 28.075,50 TL'dir; teşviksiz işveren maliyeti aylık 40.874,63 TL'dir.
• İşveren, brüt ücretin üzerine 2026 itibarıyla %21,75 sosyal sigorta ve %2 işsizlik sigortası primi, toplamda %23,75 öder; çalışandan ise %14 ve %1 kesilir.
• 2026'dan itibaren işveren hissesindeki prim indirimi imalat sektöründe 5 puan, diğer sektörlerde 2 puan olarak uygulanır ve şartlara bağlıdır.
• Gerçek personel maliyeti; brüt ücret ve işveren primlerine ek olarak kıdem tazminatı karşılığı, yemek ve yol gibi yan hakları da içerir.
• Asgari ücrete isabet eden kısım her çalışanın ücretinde gelir ve damga vergisinden istisnadır; bu yüzden aynı brüt ücretin neti yıl içinde aydan aya değişebilir.

Atlas Kahve'nin kurucusu Deniz, yeni kavurma ustasıyla anlaştığında aklındaki rakam "eline 47 bin geçsin" idi. Ay sonunda bordroyu gördüğünde şirketten çıkan tutar 71 bini aşıyordu. Yıl sonunda kıdem karşılığını, yemek kartını ve diğer kalemleri topladığında ise ustanın yıllık maliyeti neredeyse 1 milyon TL'ye ulaşmıştı.

Bu bir hata değil, Türkiye'de ücretin nasıl kurulduğunun doğal sonucu. Bu yazının sonunda herhangi bir çalışan için brütü, neti ve yıllık gerçek maliyeti kendiniz hesaplayabilecek, işe alım kararını bu rakamla verebileceksiniz.

Bölüm 1 · Üç rakam Brüt ücret, net ücret ve işveren maliyeti arasındaki fark nedir?

Brüt ücret, iş sözleşmesinde yazan ve kesintilerden önceki ücrettir; net ücret, çalışanın hesabına yatan tutardır; işveren maliyeti ise brüt ücrete işverenin ödediği primlerin eklenmesiyle bulunan toplam tutardır. Net en küçük, işveren maliyeti en büyük rakamdır.

1. Brüt ücret — Sözleşmedeki tutar
2. Çalışan kesintileri — SGK %14, işsizlik %1, vergiler
3. Net ücret — Çalışanın hesabına
4. İşveren primleri — SGK %21,75, işsizlik %2
5. İşveren maliyeti — Şirketten çıkan

Pratik kural şudur: maaşı her zaman brüt üzerinden konuşun, bütçeyi her zaman işveren maliyeti üzerinden yapın. Netle anlaşma yapan işveren, yıl içinde vergi dilimi değiştikçe farkı kendi cebinden kapatmak zorunda kalabilir.

Önce en temel rakamla başlayalım: herkesin referans aldığı asgari ücret.

Bölüm 2 · Asgari ücret 2026'da asgari ücretin işverene maliyeti ne kadar?

2026 yılında brüt asgari ücret aylık 33.030 TL, net asgari ücret 28.075,50 TL'dir. Prim indirimi uygulanmadığında işverene aylık maliyeti 40.874,63 TL'dir.

• 33.030 TL 2026 brüt asgari ücret (aylık)
• 28.075,50 TL 2026 net asgari ücret (aylık)
• 40.874,63 TL Teşviksiz işveren maliyeti (aylık)

Prim indirimiyle maliyet, diğer sektörlerde 2 puan indirimle 40.214,03 TL'ye, imalat sektöründe 5 puan indirimle 39.223,13 TL'ye düşer. Kısa vadeli sigorta kolu oranı işyerinin risk sınıfına göre değişebilir; hesap genel oranla yapılmıştır.

Asgari ücret bir başlangıç noktası. Ama işletmenizdeki çoğu kişi bunun üzerinde kazanıyor ve hesap orada biraz daha ilginçleşiyor.

Bölüm 3 · Gerçek bir örnek Asgari ücretin üzerindeki bir maaşta brütten nete nasıl gidilir?

Brütten nete hesap, brüt ücretten çalışan SGK ve işsizlik primlerinin düşülmesi, kalan tutar üzerinden gelir vergisi ile brüt üzerinden damga vergisinin hesaplanması ve her iki vergiden asgari ücrete isabet eden istisnanın indirilmesiyle yapılır. Asgari ücretin üzerindeki ücretlerde artık vergi doğar.

Atlas Kahve'nin kavurma ustası Ece Karaca'yı örnek alalım. Brüt ücreti 60.000 TL, hesap Ocak ayı için, yani kümülatif matrah henüz ilk dilimde.

Açıklama amaçlı örnektir. Kümülatif matrah Nisan ayında 190.000 TL'yi aşınca ücretin bir kısmı %20 dilimine girer ve net ücret düşer. Kesin bordro için mali müşavirinizin bordro programını esas alın.

Kahve kavurma gibi gıda üretimi faaliyetleri imalat sektöründe sınıflandırılabilir; işyerinizin faaliyet kodunun indirime uygunluğunu mali müşavirinizle kontrol edin.

Sonuç çarpıcı: çalışanın eline 47.356 TL geçerken şirketten aylık 71.250 TL çıkıyor. Net ücretin yaklaşık 1,5 katı. Ve henüz yan hakları saymadık.

Bölüm 4 · Teşvikler 5 puanlık SGK indirimi 2026'da nasıl uygulanıyor?

5 puanlık prim indirimi, işveren hissesindeki malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası priminin belirli şartlarla 5 puan düşük ödenmesidir. 2026'dan itibaren bu indirim imalat sektöründe 5 puan olarak sürüyor, diğer sektörlerde ise 2 puana indirildi.

İndirimden yararlanmak için genellikle bildirgelerin süresinde verilmesi, primlerin süresinde ödenmesi ve vadesi geçmiş prim borcunun bulunmaması gerekir. Bir ay geç ödenen prim, o ayın indirimini kaybettirebilir. Bu yüzden indirim, nakit planlamasının doğrudan bir parçasıdır.

Prim indirimi dışında genç ve kadın istihdamı, engelli istihdamı, bölgesel teşvikler ve işverene yapılan asgari ücret desteği gibi başka destekler de vardır. Her birinin şartı, süresi ve birlikte kullanılabilirliği farklıdır; işe alım öncesinde mali müşavirinize "bu kişi için hangi teşvik uygun?" sorusunu sormak çoğu zaman bir aylık maaştan fazlasını kazandırır.

Bölüm 5 · Buzdağının altı Bordroda görünmeyen personel maliyetleri nelerdir?

Görünmeyen personel maliyetleri, aylık bordroda ayrı satır olarak çıkmayan ama işverenin yıllık olarak katlandığı kıdem tazminatı karşılığı, yemek, yol, izin ve ikramiye gibi giderlerdir. Bütçede ayrılmadığında yıl sonunda toplu ve sürpriz bir yük olarak gelir.

• Kıdem tazminatı karşılığı: En az bir yıl çalışan işçiye, şartları oluştuğunda her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında tazminat ödenir. Her ay brüt ücretin yaklaşık on ikide birini kenara ayırmak yaygın bir yöntemdir.
• Yemek: 2026'da yemek bedelinin günlük 300 TL'ye kadar olan kısmı gelir vergisinden istisnadır; istisna, işveren için bu tutarın gider olmadığı anlamına gelmez.
• Yol: Toplu taşıma amaçlı ödemelerde 2026 günlük istisna tutarı 158 TL'dir.
• Yıllık izin: Çalışan izindeyken ücret ödenir ve işi başka biri yapar; operasyonel olarak ek kapasite gerektirebilir.
• İşe alım ve eğitim: İlan, işe alışma süresi ve ilk ayların düşük verimi gerçek bir maliyettir.
• İş sağlığı ve güvenliği: Tehlike sınıfına göre zorunlu hizmetler, sağlık raporları ve ekipman.

Açıklama amaçlı bir örnektir; ikramiye, yol, iş sağlığı ve güvenliği gibi kalemler eklenmemiştir. Kümülatif vergi dilimi değişimi brüt ücreti sabit tuttuğunuz için işveren maliyetini değiştirmez, çalışanın netini düşürür.

Net 47 bin TL ile başlayan konuşma, yılda yaklaşık 1 milyon TL'lik bir karara dönüştü. İşe alım kararının asıl rakamı budur. Peki bu rakamı her ay görmek için nereye yazmalısınız?

Bölüm 6 · Takvim Maaş, vergi ve SGK primleri ne zaman ödenir?

Personel maliyetinin nakit takvimi üç ayrı tarihe bölünür: net ücret sözleşmedeki ödeme gününde çalışana, gelir ve damga vergisi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle izleyen ayın 26'sına kadar vergi dairesine, SGK primleri ise izleyen ayın sonuna kadar SGK'ya ödenir.

Bu ayrım nakit planlamasında önemlidir: Ekim maaşının yaklaşık üçte biri Kasım'da çıkar. Tarih son gün tatile denk geldiğinde izleyen iş gününe kayar. Tüm yükümlülükleri tek takvimde görmek için vergi takvimi yazısına göz atın; personel ödemelerini 13 haftalık tabloya yerleştirmeyi ise nakit akışı yönetimi yazısında anlattık.

Bölüm 7 · Uygulama Personel maliyetini Heyşirket'te nasıl takip edersiniz?

Heyşirket'in Çalışanlar ekranı, personel kayıtlarını ve her çalışan için girdiğiniz aylık işveren maliyetini tek yerde toplayan bir personel listesidir. Bordro hesaplamaz ve SGK bildirgesi hazırlamaz; bunları mali müşaviriniz yapar. Ekranın amacı, ekibinizin şirkete aylık maliyetini sürekli göz önünde tutmaktır.

Bir çalışanın gerçek maliyetini kaydetmek

1. Yeni kayıt açın

   Çalışanlar ekranında sağ üstteki Yeni çalışan düğmesine basın. Ad, soyad ve işe başlama tarihi zorunludur; sicil no boş bırakılırsa otomatik atanır.

   

2. Çalışma türünü seçin

   Çalışma türü alanında Tam zamanlı, Yarı zamanlı, Sözleşmeli veya Stajyer seçeneklerinden uygun olanı işaretleyin; pozisyon ve departmanı da yazın.

3. Gerçek maliyeti girin

   Aylık işveren maliyeti (₺) alanına bordrodaki brütü değil, yukarıdaki gibi hesapladığınız toplamı yazın. Kıdem karşılığı ve yemek dahil aylık ortalamayı girerseniz, ekrandaki toplam gerçek bütçenizi gösterir.

4. Kaydedin ve güncel tutun

   Çalışanı kaydet ile bitirin. Ücret artışı veya asgari ücret değişikliği sonrasında kaydı açıp maliyeti güncelleyin; izne çıkan çalışanın Durum alanını İzinde yapın.

Çalışanlar ekranının ayrıntılı kullanımını çalışan yönetimi rehberinde, banka hareketlerinin kaydını kasa ve banka hesapları rehberinde bulabilirsiniz. Personel giderini yıllık bütçeye taşımak için yıllık bütçe hazırlama yazısı iyi bir sonraki adım.

Yeni bir çalışanı işe almadan önce

• Ücreti brüt olarak konuştum ve sözleşmeye brüt yazdım.
• İşyerimin faaliyet koduna göre 5 veya 2 puan indirimden yararlanıp yararlanamayacağımı öğrendim.
• Mali müşavirime bu kişi için uygun teşvik olup olmadığını sordum.
• Aylık işveren maliyetini yan haklar ve kıdem karşılığı dahil hesapladım.
• Vergi ve SGK ödemelerinin izleyen aydaki tarihlerini nakit planıma ekledim.
• Çalışanı Heyşirket'te gerçek aylık maliyetiyle kaydettim.

Bir işe alım kararı, maaşla değil yıllık maliyetle verilir. Netle anlaşmak kolaydır; bütçeyi kurtaran brütle düşünmektir.

Deniz bugün yeni bir pozisyon açmadan önce önce bu hesabı yapıyor, sonra Çalışanlar ekranındaki toplamın yeni rakamla nereye çıkacağına bakıyor. Bir sonraki işe alımı, kavurma makinesinin ikinci vardiyası ayda en az 90 bin TL ek brüt kâr getirdiğinde yapmaya karar verdi.

Ekibinizin gerçek maliyetini tek rakamda görün Her çalışan için yan haklar dahil aylık işveren maliyetini girin; Planlanan aylık maliyet kartı bütçenizin personel satırını sizin yerinize toplasın. Çalışanlar ekranını aç

Yazar: Heyşirket Editör Ekibi