Raporlar · 6 dk okuma · Güncellendi:
Gelir gider raporu: dönemin net hareketini doğru okuyun
Bu ay kazandınız mı, yoksa sadece çok mu fatura kestiniz? Gelir gider raporu, satış, tahsilat ve gideri aynı dönemde yan yana koyarak bu ayrımı görünür kılar.
Kısaca
- Gelir gider raporu, seçilen dönemde düzenlenen satış faturalarını ve gider belgelerini aynı ekranda karşılaştırır.
- Net hareket, dönem faturalarından tahsil edilen tutardan dönem gider belgelerinin toplamı çıkarılarak bulunur.
- Net hareket ne kâr ne de banka bakiyesidir; tahsilat ile gider belgesi arasındaki farkı gösteren bir nakit eğilimi göstergesidir.
- Satış ve gider tutarları KDV dahildir; kârlılık analizi için KDV'yi ayrıca düşmek gerekir.
- Aylık grafik her ay için satış, tahsilat ve gider çubuklarını birlikte gösterir.
Atlas Kahve'nin muhasebe dosyasında eylül için iki rakam vardı: 312.000 TL satış, 241.000 TL gider. Kurucu "71 bin kâr ettik" dedi. Bankadaki bakiye ise aynı ay 13.000 TL azalmıştı.
İkisi de doğruydu; yalnızca farklı şeyleri ölçüyorlardı. Gelir gider raporu bu farkı tek ekranda gösterir. Rehberin sonunda Net hareket rakamını ne zaman, nasıl kullanacağınızı bileceksiniz.
Bölüm 1 · Tur Bu ekranda neler var?
Gelir gider raporu, seçilen dönemde düzenlenen satış faturaları ile gider belgelerinden oluşan net hareketi gösteren ekrandır. Kenar menüde İçgörüler altındaki Gelir ve gider bağlantısıyla açılır; Ana Sayfa'daki satış ve gider özetinin Analizi aç bağlantısı da buraya getirir.
- 1. Toplam satış ve giderler
- 2. Aylık gelir ve gider grafiği
| Gösterge | Hesaplama | Alt satır |
|---|---|---|
| Toplam satış | Dönemde düzenlenen, iptal edilmemiş faturaların KDV dahil toplamı | Fatura adedi |
| Giderler | Dönemde düzenlenen gider belgelerinin KDV dahil toplamı | Belge adedi |
| Net hareket | Tahsil edilen eksi Giderler | Tahsilat eksi gider |
| Açık alacak | Dönem faturalarında henüz tahsil edilmemiş tutar | Gecikmiş fatura sayısı |
Grafikte her ay için üç çubuk vardır: Satış, Tahsilat ve Gider. Sağdaki büyük rakam satış toplamını, altındaki küçük satır o ayın gider toplamını gösterir. Aylar en yeniden eskiye sıralanır.
Ekran tanıdık görünüyor. Peki Net hareket neden "kâr" olarak adlandırılmıyor? Cevap, formülün içinde saklı.
Bölüm 2 · Kavram Net hareket nedir, kârdan farkı ne?
Net hareket, dönemde kesilen faturalardan tahsil edilen tutardan dönemin gider belgeleri toplamının çıkarılmasıyla bulunan rakamdır. Gelir tarafında satış değil tahsilat kullanıldığı için kârı değil, tahsilatın gideri karşılama gücünü gösterir.
| Toplam satış (KDV dahil) | 312.000 TL |
|---|---|
| Tahsil edilen (eylül faturalarından) | 228.000 TL |
| Giderler (KDV dahil) | 241.000 TL |
| Satış eksi gider (Ana Sayfa'daki Fark mantığı) | +71.000 TL |
| Net hareket (228.000 − 241.000) | −13.000 TL |
Satış ve gider tutarları KDV dahildir. Kârlılık için iki tarafın KDV'sini de çıkarmanız, maliyet ile gideri ayırmanız gerekir; bunu mali müşavirinizin hazırladığı gelir tablosu verir.
Aynı ay için iki farklı soru, iki farklı cevap. "Ticari olarak kazançlı bir ay mıydı?" sorusuna satış eksi gider yaklaşır. "Tahsilatlarım giderlerimi karşıladı mı?" sorusuna ise Net hareket cevap verir.
Bölüm 3 · Adımlar Gelir gider raporu adım adım nasıl kullanılır?
Adım adım aylık gelir gider kontrolü
Raporu açın
Kenar menüde İçgörüler grubunu açın ve Gelir ve gider bağlantısına tıklayın.
Raporu açın - 1. Toplam satış ve giderler
- 2. Aylık gelir ve gider grafiği
Dönemi seçin
Kapanmış bir ayı incelemek için Başlangıç ve Bitiş alanlarına ayın ilk ve son gününü girin. Eğilim görmek için Son 3 ay veya Bu yıl düğmelerini kullanın.
Gider belgelerinin tamam olduğundan emin olun
Giderler kartındaki belge adedi beklediğinizden azsa eksik fiş veya fatura vardır. Gider belgeleri ekranında Gider ekle ile eksikleri girin; gelen e-faturaları da Gelen e-Faturalar ekranından kontrol edin.
Gider belgelerinin tamam olduğundan emin olun - 1. Gider ekle düğmesi
- 2. Vade ve kalan ödeme
- 3. Belge türü (Gider, Gelen e-Fatura, Fiş)
- 4. Gider belgesi satırı
Satış ve gider çubuklarını kıyaslayın
Gider çubuğunun satış çubuğuna yaklaştığı aylar dikkat ister. Tek seferlik bir alım mı (örneğin yeni kavurma makinesi), yoksa sürekli büyüyen bir gider kalemi mi?
Net hareketi yorumlayın
Net hareket eksiyse, Açık alacak kartına bakın. Açık alacak yüksekse sorun tahsilattadır; düşükse giderler satışı aşıyordur.
Dosyayı paylaşın
CSV indir ile aylık Satış, Tahsilat ve Gider dökümünü indirip mali müşavirinize veya ortağınıza gönderin.
Bölüm 4 · Neden İşin mantığı: üç soruyu ayırın
Küçük işletmelerde en sık yapılan hata, kâr, nakit ve ciro sorularını tek rakamla cevaplamaya çalışmaktır. Ciro Satışlar raporunda, nakit hareketi Nakit akışı raporunda, kârlılık ise mali müşavirin hazırladığı gelir tablosunda okunur.
Gelir gider raporu bu üçünün kesiştiği yerde durur: belgeye dayalı bir dönem karşılaştırmasıdır. Brüt kâr, gider oranı ve tahsilat oranı gibi göstergeleri bu rakamlardan nasıl türeteceğinizi finansal raporları okumak yazımızda örnekle anlattık.
Hangi dönemle bakmalı: ay mı, çeyrek mi?
Tek bir ayın Net hareketi gürültülüdür: büyük bir tedarikçi ödemesi veya yıllık bir sigorta poliçesi tek başına ayı eksiye çevirebilir. Bu yüzden aylık okumayı Son 3 ay ile tamamlayın; üç ayın toplamında da eksi görünen bir tablo, tek seferlik değil yapısal bir sorundur.
- Aylık bakış: gider belgelerinin eksiksiz girildiğini ve tahsilatın vadeye uyduğunu kontrol etmek için.
- Üç aylık bakış: mevsimsellik ve tek seferlik giderlerin etkisini yumuşatarak eğilimi görmek için.
- Yıllık bakış (Bu yıl): bütçe ile gerçekleşeni kıyaslamak ve yeni yatırım kararlarını değerlendirmek için.
Atlas Kahve'de yaz ayları zayıf geçer, sonbahar güçlüdür. Kurucu bu yüzden temmuzun eksi Net hareketine panik yapmaz; ama temmuz-eylül toplamı da eksiyse gider yapısını masaya yatırır.
Gelir gider raporu kâr zarar tablosu yerine geçer mi?
Hayır. Rapor belgelere dayalı bir dönem karşılaştırmasıdır; tutarlar KDV dahildir ve amortisman, stok değişimi gibi düzeltmeleri içermez. Resmî gelir tablosunu mali müşaviriniz hazırlar.
Çalışan maaşları rapora giriyor mu?
Rapordaki Giderler kartı gider belgelerinin toplamıdır. Bir maliyet bu ekranda görünmüyorsa gider belgesi olarak kaydedilmemiş demektir.
Net hareket neden ay geçtikçe değişiyor?
Tahsil edilen tutar, dönem faturalarına sonradan gelen ödemelerle artar. Bu yüzden geçmiş bir ayın Net hareketi, tahsilatlar geldikçe yükselir.
Satış faturalarında iptal edilenler hesaba katılıyor mu?
Hayır. İptal durumundaki faturalar satış ve alacak toplamlarına girmez; iade faturaları ise toplamdan düşülür. Gider tarafında kayıtlı tüm gider belgeleri sayılır.
Gelir gider raporunu açın Geçen ayı seçin; Net hareket ile satış eksi gider arasındaki farkı inceleyin. Raporu aç
Yazar: Heyşirket Editör Ekibi