Muhasebe düzeni · 14 dk okuma · Güncellendi:

Yıl sonu kapanış rehberi: 31 Aralık'tan önce ve sonra yapılacaklar

Ay sonu kapanışı ayı temizler; yıl sonu kapanışı ise bir yılın tamamını bilançoya mühürler ve yeni yılın açılış rakamlarını belirler. Bu rehberde 31 Aralık etrafındaki dört haftayı sırasıyla planlıyoruz.

Kısaca

2 Ocak sabahı Atlas Kahve'nin mali müşaviri Okan Bey'den kısa bir mesaj geldi: "Depodaki çekirdek kaç kilo?" Kayıtta 1.140 kilo görünüyordu. Ama kimse 31 Aralık'ta saymamıştı ve tatil haftasında üç sevkiyat çıkmıştı. Doğru cevabı bulmak iki gün sürdü.

Yıl sonu kapanışının çoğu iş Ocak'ta yapılabilir; ama bazıları yalnızca 31 Aralık'ta yapılabilir ve kaçırılırsa geri getirilemez. Bu yazının sonunda hangi işin hangi haftaya ait olduğunu bilecek ve mali müşavirinize ilk hafta eksiksiz bir dosya teslim edeceksiniz.

Bölüm 1 · Kapsam Yıl sonu kapanışı ay sonundan nasıl ayrılır?

Yıl sonu kapanışı, on iki ayın kayıtlarını tamamlayıp stok, alacak, borç, duran varlık ve nakit kalemlerini 31 Aralık itibarıyla sayarak, mutabık kalarak ve değerleyerek bilançoyu kesinleştirme işidir. Ay sonu kapanışı ayın kayıtlarının eksiksizliğini sağlar; yıl sonu ise bu kayıtların gerçeği yansıttığını kanıtlar.

Her ay yaptığınız işler yıl sonunda da geçerlidir: faturaların kesilmesi, giderlerin girilmesi, banka mutabakatı, KDV kontrolü. Bunları ay sonu kapanış kontrol listesi yazısında adım adım anlattık. Yıl sonu bu listenin üzerine beş ek katman koyar.

Ay sonu ve yıl sonu kapanışının karşılaştırması
İşAy sonuYıl sonu
Fatura, gider ve tahsilat kayıtlarının tamamlanmasıEvetEvet
Banka ve kasa bakiyesinin kontrolüEkstreyle karşılaştırmaEkstreyle karşılaştırma ve 31 Aralık fiziki kasa sayımı
StokKritik ürünlerde kontrolTüm depolarda tam fiziki sayım
Cari hesaplarVadesi geçenlerin takibiMüşteri ve tedarikçilerle yazılı mutabakat
Şüpheli alacakGenellikle yokDava ve icradaki alacakların değerlendirilmesi
Amortisman ve değerlemeGenellikle yokDuran varlıklar, dövizli kalemler, stok değerlemesi
Yeni dönem hazırlığıYokDefterler, numaralandırma, bütçe, yetkiler
  1. Aralık 2. hafta — Eksik kayıt ve mutabakat
  2. Aralık 3. hafta — Alacak ve varlık gözden geçirme
  3. 31 Aralık — Stok ve kasa sayımı
  4. Ocak 1. hafta — Değerleme ve teslim
  5. Ocak 2. hafta — Yeni yıl açılışı

Takvimin ortasında, kaydırılamayan bir gün duruyor. Ondan başlayalım.

Bölüm 2 · Envanter Yıl sonu stok sayımı nasıl yapılır?

Yıl sonu stok sayımı, hesap döneminin son günü itibarıyla depolardaki tüm malların fiziksel olarak sayılıp kayıtlı miktarla karşılaştırılması ve farkların düzeltilmesidir. Bilançodaki stok değeri ve dolayısıyla yılın kârı bu sayıma dayanır.

Sayım gününü planlamak

  1. Sayım ekiplerini ve depoları belirleyin

    Her depo için bir sayan ve bir kontrol eden kişi atayın. Atlas Kahve'de Kadıköy Kavurma Atölyesi ve Ümraniye Depo aynı gün, iki ayrı ekiple sayılıyor.

    Depolar
    Sayım ekiplerini ve depoları belirleyin
    1. 1. Depo ekle
    2. 2. Transfer başlat
    3. 3. Varsayılan depo
    4. 4. Depo listesi
  2. Sevkiyatı ve depo transferini durdurun

    Sayım saatinde mal girişi ve çıkışı olmamalı. Bekleyen depo transferlerini ve taslak sevk fişlerini sayımdan önce tamamlayın ya da sonraya bırakın.

    Giden sevk fişleri (irsaliyeler)
    Sevkiyatı ve depo transferini durdurun
    1. 1. Yeni sevk fişi
    2. 2. Taslak fişi sevk etme
    3. 3. Sevk edilen fişten fatura taslağı
    4. 4. Kontrollü akış bilgisi
  3. Sayımı sistemde aynı gün girin

    Operasyon merkezinde Stok ve depolar sekmesindeki Stok sayımı penceresinde depoyu seçip saydığınız miktarları girin ve Sayımı tamamla ile kaydedin. Sayım tarihi o günün tarihi olarak alınır ve değiştirilemez; bu yüzden sayımı 31 Aralık'ta girmek önemlidir.

  4. Farkları inceleyin

    Farklar Sayım düzeltmesi olarak stok hareketlerine işlenir. Büyük farkların nedenini (fire, kayıt hatası, kayıp) not edin ve mali müşavirinizle paylaşın.

Atlas Kahve 31 Aralık sayım farkı örneği
Espresso Harmanı 1 kg: kayıtta / sayımda240 / 228 paket
Eksik miktar12 paket
Birim maliyet× 620 TL
Espresso Harmanı fark tutarı7.440 TL
Yeşil çekirdek kavurma firesi (kayıt dışı kalan)+ 9.800 TL
Stok değerinde toplam azalış17.240 TL

Rakamlar örnektir. Kavurma firesi gibi olağan kayıpların ve olağandışı eksiklerin vergisel ve muhasebe karşılığı farklı olabilir; belgeleme şeklini mali müşavirinizle konuşun.

Depodaki mal sayıldı. Şimdi sayılması daha zor olan şeye geçelim: başkalarının size, sizin başkalarına olan borçları.

Bölüm 3 · Mutabakat Alacak ve borç mutabakatı yıl sonunda neden zorunlu hâle gelir?

Cari hesap mutabakatı, müşteri ve tedarikçilerle belirli bir tarih itibarıyla karşılıklı bakiyelerin aynı olduğunun yazılı olarak teyit edilmesidir. Yıl sonu mutabakatı, bilançodaki alacak ve borç rakamlarının karşı tarafın kayıtlarıyla da tuttuğunun kanıtıdır.

Mutabakatsız bir bilanço, ilk vergi incelemesinde ya da ilk ticari anlaşmazlıkta zayıf kalır. Fark çıkan bakiyelerin çoğu sıradan nedenlerden doğar: karşı tarafa ulaşmamış bir fatura, yanlış cariye işlenmiş bir havale, kaydedilmemiş bir iade.

Cari ekstre penceresi
Müşteri kartındaki Ekstre, faturaları ve tahsilatları tarih sırasıyla, Borç, Alacak ve Bakiye sütunlarıyla gösterir. Bu dökümü mutabakat mektubunuza ekleyin; karşı taraf farkı satır satır bulabilir.
  1. 1. Cari ekstre penceresi
  2. 2. Ekstre hareketleri ve bakiye
Müşteri çalışma alanı (cari kart)
Cari çalışma alanındaki Güncel bakiye kartı, mutabakat mektubuna yazacağınız rakamdır. Kart üstündeki Tahsilat kaydet ile Aralık'taki son ödemeleri girdikten sonra bakiyeyi kesinleştirin.
  1. 1. Hızlı işlemler (Fatura oluştur, Tahsilat kaydet)
  2. 2. Güncel bakiye
  3. 3. Kredi limiti
  4. 4. Son satış belgeleri
  1. Tarihi sabitleyin: tüm mutabakatlar 31 Aralık bakiyesi üzerinden yapılır.
  2. Önceliklendirin: önce en büyük bakiyeli müşteri ve tedarikçiler, sonra diğerleri.
  3. Tedarikçi tarafını unutmayın: Operasyon merkezinin Satın alma sekmesindeki Tedarikçi bakiyeleri tablosunda her tedarikçinin Kalan borç tutarı ve Ekstre dökümü bulunur.
  4. Farkları belgeleyin: her farkın nedenini ve hangi kayıtla kapatıldığını yazın.

Mutabakat yazısının nasıl hazırlanacağını ve fark çıktığında neler yapılacağını cari hesap mutabakatı yazısında ayrıntılı anlattık. Mutabakat sırasında bazı müşterilerin hiç cevap vermediğini ve ödemediğini fark edeceksiniz. Onlar için ayrı bir karar gerekir.

Bölüm 4 · Riskli alacaklar Şüpheli alacak karşılığı ne zaman ayrılır?

Şüpheli alacak karşılığı, tahsil edilme ihtimali zayıflamış ticari alacaklar için, kanundaki şartlar sağlandığında yıl sonunda gider olarak ayrılan tutardır. Amaç, tahsil edilemeyecek bir alacağı bilançoda tam değeriyle taşımamak ve bu kayıp için vergi matrahından indirim yapabilmektir.

Son cümle yıl sonu için kritiktir. Kasım'da icra takibi başlattığınız bir alacak için karşılığı o yılın bilançosunda ayırmazsanız, ertesi yıl bu hakkı kaybedebilirsiniz. Bu yüzden Aralık'ın üçüncü haftasında mali müşavirinize şu listeyi verin: dava veya icrası açılmış alacaklar, tarihleri ve teminat durumu.

Tahsilatlar: açık alacaklar
Tahsilatlar ekranındaki Gecikmiş kartı ve vadesine göre sıralı açık faturalar, şüpheli alacak adaylarını bulmanın başlangıç noktasıdır. Uzun süredir ödenmeyen faturaları hukuki süreç durumuyla birlikte listeleyin.
  1. 1. Tahsilat ekle düğmesi
  2. 2. Toplam bekleyen alacak
  3. 3. Gecikmiş alacak toplamı
  4. 4. Satır bazında Tahsil et düğmesi

Alacakların ardından sıra işletmenin kendi varlıklarına geliyor: yıl içinde alınan makineler, bilgisayarlar ve kasadaki para.

Bölüm 5 · Varlıklar Amortisman, kasa ve banka: yıl sonunda ne kontrol edilir?

Amortisman, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve değeri belirli bir sınırı aşan varlıkların maliyetinin, faydalı ömrü boyunca yıllara bölünerek gider yazılmasıdır. Yıl sonunda yapılacak iş, yıl içinde alınan varlıkları eksiksiz listelemek ve hangilerinin doğrudan gider, hangilerinin amortismana tabi olduğunu belirlemektir.

Atlas Kahve'nin Aralık'ta aldığı kavurma makinesi
Makine bedeli (KDV hariç)1.200.000 TL
Örnek faydalı ömür (GİB amortisman listesine göre belirlenir)10 yıl
Normal amortisman oranı%10
Aralık'ta alınmış olsa da bilanço esasında ayrılan yıllık tutar1.200.000 × %10
2026 yılı amortisman gideri120.000 TL

Bilanço esasında binek otomobiller dışındaki varlıklar için, alındığı ay ne olursa olsun yıllık amortisman tam ayrılabilir; binek otomobillerde kıst amortisman uygulanır. Faydalı ömür ve oranı mali müşavirinizle GİB'in güncel amortisman listesinden teyit edin.

Heyşirket bir amortisman modülü içermez; amortisman hesabını mali müşaviriniz yapar. Sizin göreviniz, yıl içinde alınan her varlığın faturasının sistemde ve arşivde olduğundan emin olmaktır. Bunun için gider listesinde Aralık sonuna kadar PDF bekliyor etiketli belge kalmamasına dikkat edin.

Kasa ve banka

31 Aralık akşamı kasadaki nakit sayılır ve kayıtlı bakiyeyle karşılaştırılır; banka hesapları ise yıl sonu ekstresiyle mutabık hâle getirilir. Kayıtta görünen ama fiziken olmayan yüksek kasa bakiyesi, vergi incelemelerinde en sık sorgulanan kalemlerden biridir.

Nakit & Banka: hesaplar
Nakit & Banka ekranında Kasa hesabının bakiyesini 31 Aralık sayımıyla karşılaştırın. Fark varsa nedenini bulup Hareket ekle ile açıklamalı bir kayıt girin; banka hesaplarında ise bakiye yıl sonu ekstresiyle aynı olmalıdır.
  1. 1. Hareket ekle düğmesi
  2. 2. Virman (hesaplar arası aktarım)
  3. 3. Toplam TRY bakiyesi
  4. 4. Kasa ve banka hesapları listesi
Çek & senet takibi
Çek & senet takibi bölümünde portföyde bekleyen alınan ve verilen çeklerin 31 Aralık durumunu kontrol edin. Tahsil edilmiş ya da ödenmiş ama hâlâ portföyde görünen bir çek, hem nakit hem cari bakiyeyi yanlış gösterir.
  1. 1. Alınan ve verilen portföy özeti
  2. 2. Portföydeki alınan çek ve Tahsil et
  3. 3. Verilen çek ve Öde
  4. 4. Tahsil edilmiş çek

Bölüm 6 · Açılış Yeni yıla nasıl hazırlanılır?

Yeni yıl hazırlığı, kapanan yılın kesinleşmiş bakiyelerini açılış rakamı olarak kabul edip yeni dönemin defter, belge, yetki ve plan düzenini Ocak'ın ilk haftasında hazır etmektir. İyi bir açılış, yeni yılın ilk ay sonu kapanışını da kolaylaştırır.

Ayarlar: Kullanıcılar
Kullanıcılar bölümünde her kişinin rolü görünür. Yıl sonunda ayrılan kişileri … menüsünden kontrol edin; mali müşavirinize Mali müşavir rolüyle erişim vermek, kapanış dosyasını e-postayla taşımaktan daha güvenlidir.
  1. 1. Kullanıcı davet et
  2. 2. Kullanıcı rolü (Sahip, Satış, Stok, Mali müşavir)
  3. 3. Erişim bilgilerini gönder
Gelir gider raporu
Gelir gider raporunda Rapor dönemi olarak Bu yıl seçtiğinizde yılın toplam satış, gider ve net hareket rakamları tek ekranda görünür. Mali müşavirinize teslimden önce bu rakamları muhasebe kayıtlarıyla kabaca karşılaştırın; büyük fark eksik bir kayda işarettir.
  1. 1. Toplam satış ve giderler
  2. 2. Aylık gelir ve gider grafiği

Bölüm 7 · Liste Yazdırılabilir yıl sonu kapanış kontrol listesi

Yıl sonu kapanış kontrol listesi, yukarıdaki işleri tarih sırasıyla ve sorumlusu belli olacak şekilde tek sayfada toplar. Ay sonu listenizin yanına koyun; Aralık'ta ikisini birlikte uygulayacaksınız.

Yıl sonu kapanışı: Aralık-Ocak

Yıl sonu kapanışında acele edilen her gün, Ocak'ta bir haftaya, vergi incelemesinde bir aya dönüşür.

Bu yıl Atlas Kahve'de 31 Aralık sayımı öğleden sonra iki saatte bitti; çünkü Aralık'ın ortasındaki prova sayımı en büyük farkları önceden yakalamıştı. Okan Bey'in 2 Ocak mesajı bu kez bir soru değil, bir teşekkür oldu. Mali müşavirinizle iş bölümünü nasıl kuracağınızı mali müşavirle çalışma yazısında bulabilirsiniz.

Yıl sonu stok sayımı 31 Aralık'ta yapılmak zorunda mı?

Envanter, bilanço günü itibarıyla yapılır; takvim yılını hesap dönemi olarak kullanan işletmeler için bu 31 Aralık'tır. Sayım birkaç gün önce veya sonra yapılırsa, aradaki giriş ve çıkışların sayıma eklenip çıkarılarak 31 Aralık durumunun belgelenmesi gerekir. Uygulamayı mali müşavirinizle netleştirin.

Şüpheli alacak karşılığı için icra takibi şart mı?

VUK 323'e göre dava veya icra safhasındaki alacaklar şüpheli sayılır. Dava ve icra takibine değmeyecek kadar küçük alacaklar ise protesto edilmiş ya da yazıyla birden fazla istenmiş olmasına rağmen ödenmemişse şüpheli sayılabilir. Teminatlı kısım için karşılık ayrılamaz.

2026'da hangi tutarın altındaki demirbaş doğrudan gider yazılabilir?

2026 yılı için doğrudan gider yazılabilecek demirbaş sınırı KDV hariç 12.000 TL olarak uygulanmaktadır. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; yeni yıl tutarını mali müşavirinizden veya GİB duyurularından teyit edin.

Heyşirket'te yıl sonu stok sayımı nasıl girilir?

Operasyon merkezinde Stok ve depolar sekmesindeki Stok sayımı penceresinden depo seçilir, sayılan miktarlar girilir ve Sayımı tamamla ile kaydedilir. Farklar Sayım düzeltmesi hareketi olarak stoğa işlenir. Sayım tarihi giriş günüdür, bu yüzden sayımı 31 Aralık'ta girin.

Yıl sonu ile ay sonu kapanışı aynı gün mü yapılır?

Aralık ayının ay sonu kapanışı, yıl sonu kapanışının ilk katmanıdır. Önce ay sonu kontrolleri tamamlanır, ardından sayım, mutabakat, şüpheli alacak, amortisman ve değerleme gibi yıl sonuna özgü işler eklenir. Ayrıntılar ay sonu kapanış kontrol listesi yazısında.

Belgeleri kaç yıl saklamam gerekir?

Vergi Usul Kanunu'na göre defter ve belgeler, ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl saklanır. Ticaret hukuku ve diğer mevzuat daha uzun süreler öngörebilir; şirketinize özel süreyi mali müşavirinizle teyit edin.

Yıl sonu sayımınızı planlayın Depolarınızı ve stok kayıtlarınızı şimdiden gözden geçirin; Aralık'ın ortasında prova sayımı yapın ve 31 Aralık'ta sayımı aynı gün sisteme girin. Stok ve depolara git

Yazar: Heyşirket Editör Ekibi