Mali müşavir · 11 dk okuma · Güncellendi:

Mali müşavirle verimli çalışma: iş bölümü, teslim takvimi ve doğru erişim

İyi bir mali müşavir, işinizi bilen bir ortak gibidir. Ama ona her ay belge kovalatıyorsanız, ondan aldığınız değerin yarısını kaybediyorsunuz.

Kısaca

Ayın 24'ü, akşam saat dokuz. Mali müşavirinizin bürosunda ışıklar yanıyor; çünkü on iki müşterisinden yedisi belgelerini “bu hafta” göndermiş. Sizinki de aralarında.

Mali müşavirlerin çoğu, işlerinin büyük kısmının muhasebe değil belge kovalamak olduğunu söyler. Oysa o zaman size danışmanlık yapmaya, vergi planlamasına, teşviklere ayrılabilirdi.

Bu yazıda mali müşavirle iş bölümünü nasıl yazılı hâle getireceğinizi, aylık teslim takvimini nasıl kuracağınızı ve doğru program erişimiyle e-posta trafiğini nasıl bitireceğinizi anlatıyoruz. Sonda, her yıl Ocak ayında sorulması gereken üç soruyu da bulacaksınız.

Bölüm 1 · Sınır Mali müşavirin işi nerede başlar, sizin işiniz nerede biter?

Mali müşavir (SMMM), işletmenin belgelerini yasal defterlere işleyen, vergi beyannamelerini hazırlayıp veren ve mevzuat konusunda danışmanlık yapan meslek mensubudur. Belgeleri üretmek, toplamak ve gününde kaydetmek ise işletmenin, yani ön muhasebenin işidir.

Tipik iş bölümü
İşİşletmeMali müşavir
Satış faturası kesmekEvetHayır
Gider belgelerini toplamakEvetKontrol eder
Tahsilat ve ödeme kaydıEvetMutabakat yapar
Yevmiye ve kebir defteriHayırEvet
KDV, muhtasar, geçici vergi beyanıBilgi verirEvet
Yıl sonu bilanço ve gelir tablosuBilgi verirEvet
Mevzuat değişikliği takibiSorarEvet

Bu tabloyu mali müşavirinizle birlikte gözden geçirin. Gri alanlar her işletmede farklıdır: bazı müşavirler tahsilat kaydını da üstlenir, bazıları e-Belge sağlayıcısını kendisi yönetir. Önemli olan, ikinizin de aynı tabloya bakıyor olması.

Sınırı çizdik. Peki bu sınırın iki tarafındaki iş hangi takvimle akar?

Bölüm 2 · Takvim Aylık belge teslim takvimi nasıl kurulur?

Aylık belge teslim takvimi, bir önceki ayın tüm belgelerinin mali müşavire hangi tarihe kadar ulaşacağını ve beyanname tarihlerine ne kadar pay bırakılacağını gösteren sabit plandır. En sağlıklı uygulama, belgeleri ayın ilk beş iş günü içinde teslim etmektir.

Örnek aylık takvim (Ekim ayı belgeleri için)
TarihKim?Ne?
1-5 KasımİşletmeEkim ayının satış, gider, banka ve kasa kayıtlarını tamamlar.
6 KasımİşletmeMali müşavire “Ekim kapandı” bilgisini verir.
7-20 KasımMali müşavirKayıtları kontrol eder, eksik belge varsa sorar.
26 KasımMali müşavirMuhtasar ve prim hizmet beyannamesi (genel kural).
28 KasımMali müşavirKDV beyannamesi (genel kural).
Beyan sonrasıİkisiÖdenecek tutarlar konuşulur, nakit planına yazılır.

Takvimin ilk beş günü sizin kapanış penceredir. O beş günde neye bakacağınızı ay sonu kapanış kontrol listesi yazısında madde madde sıraladık.

Takvimi bir kez kurduktan sonra telefonunuzun takvimine her ayın 1. ve 6. günü için tekrar eden birer hatırlatma ekleyin. İlki “kapanışa başla”, ikincisi “mali müşavire haber ver” desin. Basit görünür, ama ilk üç ayda alışkanlığa dönüşmesini sağlayan şey tam olarak budur. Takvim sabitlendiğinde mali müşaviriniz de iş planını sizin teslim gününüze göre yapar ve sorular ayın son haftasına yığılmaz.

Bölüm 3 · Maliyet Eksik bir gider faturası size neye mal olur?

Eksik bir gider faturası, hem o giderin vergi matrahından düşülememesine hem de içindeki KDV'nin indirilememesine yol açar. İkisi birlikte, küçük bir belgenin büyük bir maliyete dönüşmesi demektir.

Atlas Kahve: unutulan bir ambalaj faturası
Ambalaj tedarikçisinin faturası (KDV hariç)25.000 TL
Fatura üzerindeki KDV (%20)5.000 TL
Fatura beyannameye girmezse ilk ay indirilemeyen KDV5.000 TL
O ay fazladan ödenen KDV5.000 TL

Örnek yalnız KDV etkisini gösterir. Belgenin sonraki dönemlerde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı ve gelir/kurumlar vergisi etkisi için mali müşavirinize danışın.

Atlas Kahve'nin sahibi bu hesabı ilk yıl iki kez yaşadı. Çözüm basitti: tedarikçilerden gelen e-faturalar artık e-postada beklemiyor, programa otomatik düşüyor ve her hafta bir kez gözden geçiriliyor.

Gelen e-Faturalar
Gelen e-Faturalar ekranında tedarikçilerinizden gelen belgeler listelenir. Mali müşaviriniz de aynı listeyi gördüğü için “şu fatura bende yok” konuşması kendiliğinden biter.
  1. 1. Gelen e-Faturalar sekmesi
  2. 2. Tedarikçi ve belge numarası
  3. 3. Kalan ödeme tutarı
  4. 4. PDF arşiv durumu

Bölüm 4 · Erişim Mali müşavire belge göndermek yerine erişim vermek neden daha iyi?

Mali müşavire program erişimi vermek, belgelerin tek bir kaynaktan, her zaman güncel hâliyle görülmesi demektir. E-postayla gönderilen PDF'ler ise kopyadır; hangisinin son hâl olduğu, hangisinin iptal edildiği belirsizleşir.

Ama erişim, her şeye erişim anlamına gelmemeli. Mali müşavirin faturaları, giderleri ve raporları görmesi gerekir; şirketin banka hesabı ayarlarını, e-Belge sağlayıcı parolasını veya kullanıcı listesini değiştirmesi gerekmez.

Heyşirket'te Mali müşavir rolünün erişimi
AlanMali müşavir rolü
Müşteriler (cari kartlar)Görür ve düzenler
Satış faturaları ve gider belgeleriGörür, kaydeder; faturayı iptal edebilir
Tahsilat ve ödeme kayıtlarıGörür ve kaydeder
RaporlarGörür ve CSV olarak indirir
Ürün, stok ve satın almaYalnız görür
Kullanıcılar, ayarlar, entegrasyonlar, banka hesabı ayarlarıErişemez
İşlem geçmişi ve veri yedeğiErişemez (Sahip ve Yönetici'ye açıktır)
Ayarlar: Kullanıcılar
Ayarlar'daki Kullanıcılar sekmesinde Kullanıcı davet et düğmesine basın ve Yetki rolü olarak Mali müşavir — finansal erişim seçin. Mali müşaviriniz şifresini kendisi belirler; davet bağlantısı 24 saat geçerlidir.
  1. 1. Kullanıcı davet et
  2. 2. Kullanıcı rolü (Sahip, Satış, Stok, Mali müşavir)
  3. 3. Erişim bilgilerini gönder

Davet ve rol değişikliğinin bütün adımları ekip ve roller rehberinde. Rol mantığının arkasındaki güvenlik ilkesini ise ekip yetkileri ve veri güvenliği yazısında anlattık.

Bölüm 5 · Raporlar Mali müşavirle hangi raporlar üzerinden konuşmalısınız?

Mali müşavirle aylık konuşmanın üç temel raporu vardır: KDV raporu, gelir-gider raporu ve açık alacak listesi. Bu üçü, beyannameden önce sürprizleri ortaya çıkarır.

Bu raporları mali müşavirinize göndermek zorunda değilsiniz; Mali müşavir rolündeki kullanıcı onları kendi ekranında görür ve gerektiğinde CSV indir ile kendi programına aktarır. Sizin işiniz, raporun dayandığı kayıtların eksiksiz olmasıdır.

KDV raporu
İçgörüler altındaki Vergi ve KDV raporu, satış ve gider belgelerinden hesaplanan dönemsel KDV farkını gösterir. Sağ üstteki CSV indir ile dışa aktarabilirsiniz.
  1. 1. Hesaplanan KDV
  2. 2. İndirilecek KDV
  3. 3. Net KDV

Bölüm 6 · İletişim Mali müşavirle iletişimde hangi kurallar işe yarar?

Mali müşavirle verimli iletişim; tek bir kanal, toplu soru ve kayıt altına alınan kararlar üzerine kuruludur. Gün içinde dağınık gelen mesajlar, her iki tarafın da zamanını yer.

Mali müşavirle çalışma kuralları

Bölüm 7 · Liste Mali müşavire her ay hangi belgeler teslim edilir?

Mali müşavire her ay teslim edilen belgeler; dönemin satış ve alış faturaları, banka hesap dökümleri, kasa hareketleri, çek-senet hareketleri ve personel bilgilerindeki değişikliklerdir. Hangi belgenin hangi yoldan geleceği baştan kararlaştırılırsa liste her ay aynı kalır.

Aylık belge listesi ve kaynağı
BelgeNereden gelir?Nasıl iletilir?
Kesilen satış faturalarıÖn muhasebe programıProgram erişimi
Gelen e-faturalare-Belge sağlayıcısıProgram erişimi (Gelen e-Faturalar)
Kâğıt gider faturaları ve fişlerTedarikçi, market, akaryakıtPrograma kayıt + kâğıt asılları ay klasöründe
Banka hesap dökümleriBankaAyın ilk günü indirilen döküm
Kasa hareketleriÖn muhasebe programıProgram erişimi
Çek ve senetlerMüşteri ve tedarikçilerProgramdaki kayıt ve fotokopiler
Personel değişiklikleriİşletmeİşe giriş-çıkış ve ücret değişikliklerinin önceden bildirilmesi

Tablonun en kritik satırı sonuncusudur. İşe giriş bildirgesi kural olarak çalışan işe başlamadan önce verilmesi gereken bir bildirim olduğu için, yeni bir çalışanı mali müşavirinize ay sonunda değil, işe başlamadan önce haber vermelisiniz.

Bölüm 8 · Seçim Mali müşavir seçerken nelere bakmalı?

İyi bir mali müşavir, sektörünüzü tanıyan, size ulaşılabilir bir iletişim düzeni sunan ve elektronik belge süreçlerine hâkim olan meslek mensubudur. Ücret önemlidir ama tek ölçüt olmamalıdır.

Mali müşavir değiştirmek de program değiştirmek gibi bir geçiş projesidir. Yeni müşavire önceki dönemlerin beyannamelerini, defterlerini ve açık konuları eksiksiz devretmek için eski müşavirinizle bir devir tarihi belirleyin; programdaki erişimi de aynı gün yeni müşavire aktarın.

Bölüm 9 · Danışmanlık Mali müşavirden rutin dışında ne zaman destek istemelisiniz?

Mali müşavirden rutin dışı destek istemeniz gereken anlar, vergi sonucu olan ve geri alınması zor kararların öncesidir. Bu anlarda yapılan yarım saatlik bir görüşme, yıl sonunda yapılacak düzeltmelerden çok daha ucuza gelir.

Önceden danışılması gereken durumlar
DurumNeden önceden?
Yüksek tutarlı demirbaş veya araç alımıAmortisman, KDV indirimi ve finansman şekli vergi yükünü değiştirir.
İlk ihracat veya yurt dışından hizmet alımıBelge türü, KDV istisnası ve döviz kayıtları farklıdır.
Yeni ortak, sermaye artırımı veya hisse devriTicaret sicili, vergi ve ortaklar cari hesabı birlikte etkilenir.
Kredi kullanımı veya leasingFaiz, masraf ve teminatların kaydı farklılık gösterir.
Büyük bir müşteriden tahsil edilemeyen alacakŞüpheli alacak şartları ve belgelendirme önemlidir.

Atlas Kahve ikinci kavurma makinesini almadan önce mali müşaviriyle görüştü. Makinenin peşin mi, leasingle mi alınacağı, KDV'nin hangi ay indirileceği ve amortisman süresi masaya yatırıldı. Karar, nakit planıyla birlikte verildi; yıl sonunda sürpriz olmadı.

Görüşme sıklığı: Rutin işler için aylık kısa bir yazışma yeterlidir. Buna ek olarak her çeyrekte bir kısa değerlendirme ve her Ocak ayında yıllık bir toplantı yapmanız, büyük kararlardan önce de ayrıca danışmanız önerilir.

Bölüm 10 · Yıllık Her Ocak ayında mali müşavirinize sormanız gereken üç soru

Yıllık değerlendirme toplantısı, geçen yılın kapanışını ve yeni yılın vergi takvimini birlikte gözden geçirdiğiniz kısa bir görüşmedir. Üç soru bu toplantının iskeletini oluşturur.

  1. Bu yıl hangi yükümlülük eşiklerini geçtik ya da geçeceğiz? (e-Belge, e-Defter, bağımsız denetim gibi.)
  2. Geçen yıl hangi belgeleri geç ya da eksik teslim ettik? Tekrarlanan bir eksik varsa süreç sorunudur.
  3. Bu yıl yararlanabileceğimiz bir teşvik veya istisna var mı? Yatırım, istihdam ve ihracat teşviklerini sorun.

Bu toplantıya Heyşirket'teki yıllık gelir-gider ve KDV raporlarını indirip götürmek, konuşmayı tahminden veriye taşır.

Mali müşavirim kendi programını kullanıyor, Heyşirket erişimi yine de işe yarar mı?

Evet. Mali müşavir resmî defterleri kendi programında tutsa bile faturalarınızı, gider belgelerinizi ve raporlarınızı tek yerden görür; raporları CSV olarak indirip kendi sistemine aktarabilir. Böylece belge gönderme trafiği ortadan kalkar.

Mali müşavire belgeleri ne zamana kadar teslim etmeliyim?

Sözleşmenizde yazan tarihe kadar. Genel öneri, bir önceki ayın belgelerini ayın ilk beş iş günü içinde teslim etmektir; böylece beyanname tarihlerine yeterli pay kalır.

Mali müşavirim Heyşirket'te fatura kesebilir mi?

Mali müşavir rolündeki kullanıcı fatura kaydedebilir ve iptal edebilir. Kimin fatura keseceğini işletme içinde netleştirmeniz ve iş bölümünü yazılı hâle getirmeniz önerilir.

Mali müşavirim işletmenin banka hesabı ayarlarını görebilir mi?

Banka hesabı ayarları, kullanıcı yönetimi ve entegrasyonlar yalnız Sahip ve Yönetici rolüne açıktır. Mali müşavir kasa ve banka hareketlerini kayıtlar üzerinden takip eder.

Mali müşavirimi değiştirirsem erişimi nasıl kapatırım?

Kullanıcılar sekmesinde ilgili satırdaki üç nokta düğmesine basın, Erişim durumu alanını Erişimi kapalı yapın ve Erişimi kaydet deyin. Açık oturumları hemen kapatılır.

KDV beyannamesi hangi tarihte verilir?

Genel kural olarak vergilendirme dönemini izleyen ayın 28'inde. Tatil ve süre uzatımları nedeniyle tarih değişebileceğinden güncel takvimi Gelir İdaresi duyurularından ve mali müşavirinizden teyit edin.

Mali müşavirinizi davet edin Mali müşavir rolüyle davet edin; faturaları, giderleri ve raporları doğrudan görsün. Kullanıcıları aç

Yazar: Heyşirket Editör Ekibi